2024-yil yakunlari
ALISHER NAVOIY NOMIDAGI TOSHKENT DAVLAT O‘ZBEK TILI VA ADABIYOTI UNIVERSITETINING 2024-YIL YAKUNLARI
2024-yil Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti faoliyatida ta’lim sifatini oshirish, ilmiy salohiyatni mustahkamlash, xalqaro hamkorlikni kengaytirish hamda universitetning xalqaro akademik maydondagi mavqeyini mustahkamlash borasida muhim natijalarga erishilgan davr bo‘ldi.
Hisobot yilida universitetning ta’lim, ilm-fan, xalqaro aloqalar, akademik mobillik va ilmiy kadrlar tayyorlash yo‘nalishlaridagi faoliyati izchil rivojlantirildi. Xorijiy mutaxassislarni ta’lim jarayoniga jalb etish, talabalar uchun xalqaro ta’lim imkoniyatlarini kengaytirish, xalqaro reytinglarda munosib o‘rin egallash va ilmiy tadqiqotlar samaradorligini oshirishga alohida e’tibor qaratildi.
Quyida universitetning 2024-yil davomida erishgan asosiy natijalari va faoliyat ko‘rsatkichlari bilan tanishishingiz mumkin.
- Xalqaro hamkorlik va akademik mobillik
- Universitetning xalqaro aloqalarini rivojlantirish, xorijiy oliy ta’lim muassasalari bilan hamkorlikni mustahkamlash, professor-o‘qituvchilarning kasbiy va ilmiy salohiyatini oshirish hamda talabalar uchun xalqaro akademik imkoniyatlarni kengaytirish 2024-yilda ustuvor vazifalardan biri bo‘ldi.
- Hisobot davrida professor-o‘qituvchilarning xorijiy ta’lim va ilmiy muassasalarda malaka oshirishi, stajirovka o‘tashi, shuningdek, xorijiy mutaxassislarning universitetdagi ta’lim va ilmiy jarayonlarga jalb etilishi bo‘yicha muayyan natijalarga erishildi.
Jumladan:
- 51 nafar professor-o‘qituvchi xorijiy davlatlarda malaka oshirdi va stajirovka o‘tadi;
- 76 nafar xorijlik professor-o‘qituvchi va soha mutaxassisi universitetga jalb qilindi;
- 53 nafar xorijiy fuqaro universitetda tahsil oldi;
- 42 nafar talaba akademik mobillik dasturlari asosida xorijiy oliy ta’lim muassasalarida ta’lim oldi.
Xorijiy talabalar kontingentining ta’lim bosqichlari va yo‘nalishlari bo‘yicha taqsimoti quyidagicha shakllandi: 5 nafar bakalavriat, 2 nafar magistratura, 3 nafar doktorantura talabasi hamda 43 nafar til kurslari tinglovchisi.
Xorijiy professor-o‘qituvchilar va soha mutaxassislarini universitet faoliyatiga jalb etish ta’lim jarayonida xalqaro tajribadan foydalanish, zamonaviy pedagogik yondashuvlarni tatbiq etish hamda ilmiy hamkorlik aloqalarini rivojlantirish uchun muhim imkoniyat yaratdi.
Shuningdek, akademik mobillik dasturlari doirasida 42 nafar talabaning xorijiy oliy ta’lim muassasalarida tahsil olishi ularning xalqaro ta’lim muhitida bilim va tajriba orttirishi, kasbiy kompetensiyalarini rivojlantirishi hamda xorijiy ilmiy-akademik muhit bilan yaqindan tanishishiga xizmat qildi.

Talabalar kontingenti
2024-yilda universitetda talabalar kontingentini shakllantirish, ta’lim yo‘nalishlari va shakllari bo‘yicha qabul ko‘rsatkichlarini rivojlantirish hamda ta’lim jarayonini samarali tashkil etish borasidagi ishlar davom ettirildi.
Yil davomida talabalar kontingenti yanvar, sentabr va dekabr oylari kesimida monitoring qilinib, bakalavriatning kunduzgi, kechki, sirtqi, masofaviy ta’lim shakllari hamda magistratura bosqichi bo‘yicha ko‘rsatkichlar qayd etildi.
2024-yil yanvar oyida:
- bakalavriat kunduzgi ta’lim shaklida 3 740 nafar;
- bakalavriat kechki ta’lim shaklida 688 nafar;
- bakalavriat sirtqi ta’lim shaklida 1 466 nafar;
- magistratura bosqichida 227 nafar talaba tahsil oldi.
2024-yil sentabr oyida:
- bakalavriat kunduzgi ta’lim shaklida 3 789 nafar;
- bakalavriat kechki ta’lim shaklida 784 nafar;
- bakalavriat sirtqi ta’lim shaklida 1 184 nafar;
- bakalavriat masofaviy ta’lim shaklida 206 nafar;
- magistratura bosqichida 333 nafar talaba tahsil oldi.
2024-yil dekabr oyida esa:
- bakalavriat kunduzgi ta’lim shaklida 3 805 nafar;
- bakalavriat kechki ta’lim shaklida 785 nafar;
- bakalavriat sirtqi ta’lim shaklida 1 178 nafar;
- bakalavriat masofaviy ta’lim shaklida 235 nafar;
- magistratura bosqichida 406 nafar talaba tahsil oldi.
Keltirilgan ko‘rsatkichlar yil davomida ta’lim shakllari va bosqichlari kesimida talabalar kontingenti dinamikasini aks ettiradi. Xususan, kunduzgi ta’lim shaklida talabalar soni yil boshidagi 3 740 nafardan dekabr oyida 3 805 nafarga, magistratura bosqichida esa 227 nafardan 406 nafarga yetdi.
Masofaviy ta’lim shakli bo‘yicha sentabr oyida 206 nafar, dekabr oyida 235 nafar talaba qayd etildi.
Mazkur ko‘rsatkichlar universitetda ta’lim shakllari va bosqichlari bo‘yicha talabalar kontingentini shakllantirish hamda ta’lim xizmatlari ko‘lamini kengaytirish borasidagi faoliyatni ifodalaydi.
Xalqaro reytinglardagi natijalar va Barqaror rivojlanish maqsadlari
2024-yilda universitetning xalqaro reytinglardagi ishtirokini kengaytirish, ta’lim sifati, gender tengligi, institutsional rivojlanish va barqaror taraqqiyot yo‘nalishlaridagi faoliyatini xalqaro mezonlar asosida takomillashtirishga alohida e’tibor qaratildi.
Universitet Times Higher Education Impact Rankings xalqaro reytingida 300+ guruhidan joy oldi. Mazkur reyting doirasida Birlashgan Millatlar Tashkilotining Barqaror rivojlanish maqsadlari (BRM) bo‘yicha quyidagi natijalar qayd etildi:
- BRM 1 – Kambag‘allikka barham berish: 54-o‘rin;
- BRM 4 – Sifatli ta’lim: 201–300-o‘rinlar oralig‘i;
- BRM 5 – Gender tengligi: 10-o‘rin;
- BRM 16 – Tinchlik, adolat va samarali institutlar: 201–300-o‘rinlar oralig‘i;
- BRM 17 – Maqsadlar yo‘lida hamkorlik: 601–800-o‘rinlar oralig‘i.
Ayniqsa, gender tengligi yo‘nalishida dunyo universitetlari orasida 10-o‘rinni egallash universitetning xalqaro reytinglardagi muhim natijalaridan biri bo‘ldi. Ushbu ko‘rsatkich ta’lim va akademik faoliyatda teng imkoniyatlarni ta’minlash, xotin-qizlarning ilm-fan va ta’lim jarayonidagi ishtirokini kengaytirish borasidagi faoliyatning xalqaro miqyosda e’tirof etilganini ko‘rsatadi.
Sifatli ta’lim yo‘nalishida 201–300-o‘rinlar oralig‘idan joy olish universitetning ta’lim jarayonini takomillashtirish, ta’lim imkoniyatlarini kengaytirish va sifat ko‘rsatkichlarini oshirish borasidagi faoliyati xalqaro baholash tizimida aks etganini namoyon etdi.
Shuningdek, universitet UI GreenMetric World University Rankings xalqaro reytingida 2024-yil yakunlariga ko‘ra 347-o‘rinni egalladi. Ushbu reyting oliy ta’lim muassasalarining ekologik barqarorlik, yashil infratuzilma, energiya va iqlim o‘zgarishi, chiqindilarni boshqarish hamda ekologik mas’uliyat yo‘nalishlaridagi faoliyatini baholashga qaratilgan.
Mazkur natijalar universitetning xalqaro reytinglarda ishtirokini kengaytirish, barqaror rivojlanish tamoyillarini ta’lim va boshqaruv jarayonlariga integratsiya qilish borasidagi ishlarining muhim ko‘rsatkichlari hisoblanadi.

Ilmiy salohiyat va ilmiy-tadqiqot faoliyati
2024-yilda universitetning ilmiy salohiyatini oshirish, ilmiy kadrlar tayyorlash, dissertatsiya tadqiqotlarini qo‘llab-quvvatlash, ilmiy nashrlar samaradorligini kuchaytirish hamda ilmiy-akademik muhitni rivojlantirish borasidagi ishlar davom ettirildi.
Ilmiy faoliyatning muhim ko‘rsatkichlaridan biri sifatida universitet professor-o‘qituvchilari orasida ilmiy darajaga ega mutaxassislar tarkibi va ilmiy kadrlar salohiyatini mustahkamlashga e’tibor qaratildi.
2024-yil yakunlariga ko‘ra, universitetda:
- 37 nafar fan doktori (DSc);
- 81 nafar fan nomzodi va falsafa doktori (PhD) faoliyat yuritdi.
Ilmiy darajaga ega mutaxassislarning mavjudligi universitetda ilmiy tadqiqotlarni rivojlantirish, ilmiy maktablar faoliyatini qo‘llab-quvvatlash, doktorantlar va mustaqil izlanuvchilarga ilmiy rahbarlik qilish hamda yuqori malakali ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash uchun muhim asos bo‘lib xizmat qildi.
Ilmiy darajalar olish va dissertatsiya himoyalari. Hisobot yilida ilmiy kadrlar tayyorlash tizimida ham muhim natijalarga erishildi. Jumladan, 9 nafar tadqiqotchi fan doktori (DSc), 25 nafar tadqiqotchi falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun dissertatsiya ishlarini muvaffaqiyatli himoya qildi.
Ushbu natijalar universitetda ilmiy izlanishlarni qo‘llab-quvvatlash, doktorantura va mustaqil izlanuvchilik faoliyatini rivojlantirish hamda ilmiy kadrlar tayyorlash samaradorligini oshirish borasidagi ishlarning muhim ko‘rsatkichidir.
Yosh olimlar va iqtidorli talabalarni qo‘llab-quvvatlash. Universitetda ilmiy salohiyatga ega yoshlarni rag‘batlantirish, ularning ilmiy va ijodiy faoliyatini rivojlantirish, ta’limdagi yutuqlarini munosib e’tirof etish maqsadida davlat stipendiyalari sohiblarini tayyorlashga ham alohida e’tibor qaratildi.
2024-yilda universitetning 1 nafar talabasi Prezident stipendiyasi, 1 nafari Islom Karimov nomli davlat stipendiyasi va 3 nafari Navoiy nomli davlat stipendiyasiga sazovor bo‘ldi.
Ilmiy anjumanlar va akademik muloqot. Ilmiy tadqiqotlar natijalarini muhokama qilish, mahalliy va xorijiy olimlar o‘rtasida tajriba almashish, dolzarb ilmiy masalalar yuzasidan akademik muloqotni rivojlantirish maqsadida 2024-yilda 12 ta xalqaro va 7 ta respublika miqyosidagi ilmiy konferensiya tashkil etildi.
Xalqaro konferensiyalar universitetning xorijiy ilmiy muassasalar va olimlar bilan aloqalarini mustahkamlash, ilmiy natijalarni xalqaro miqyosda muhokama qilish hamda ilmiy hamkorlikning yangi yo‘nalishlarini belgilashga xizmat qildi.
Respublika miqyosidagi konferensiyalar esa mamlakatimiz olimlari, tadqiqotchilari, doktorantlari va yosh ilmiy izlanuvchilarining ilmiy muloqotini rivojlantirish uchun muhim maydon vazifasini bajardi.
2024-yil sarhisobi
2024-yilda Alisher Navoiy nomidagi Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti ta’lim, ilm-fan, xalqaro hamkorlik va akademik rivojlanish yo‘nalishlarida qator muhim natijalarga erishdi.
Xalqaro faoliyat doirasida 51 nafar professor-o‘qituvchining xorijda malaka oshirishi va stajirovka o‘tashi, 76 nafar xorijiy mutaxassisning universitetga jalb qilinishi, 53 nafar xorijiy talabaning tahsil olishi hamda 42 nafar talabaning akademik mobillik dasturlarida ishtirok etishi xalqaro hamkorlik ko‘lamining kengayganini ko‘rsatdi.
Talabalar kontingenti bo‘yicha kunduzgi ta’lim shaklida 3 805 nafar, magistratura bosqichida esa 406 nafar talaba qayd etilishi universitetning ta’lim faoliyati ko‘lamini ifodalovchi muhim ko‘rsatkichlar bo‘ldi.
Xalqaro reytinglarda, xususan, Times Higher Education Impact Rankings reytingida 300+ guruhidan joy olish, gender tengligi yo‘nalishida 10-o‘rinni egallash va UI GreenMetric reytingida 347-o‘rinni qayd etish universitetning xalqaro akademik maydondagi mavqeyini mustahkamlash yo‘lidagi muhim natijalar sifatida e’tirof etildi.
Ilmiy faoliyatda 37 nafar fan doktori, 81 nafar fan nomzodi va falsafa doktori faoliyati, 34 ta dissertatsiya himoyasi, 5 nafar davlat stipendiyasi sohibining tayyorlanishi hamda 19 ta ilmiy konferensiyaning tashkil etilishi universitet ilmiy salohiyatini rivojlantirishga qaratilgan ishlarning natijasini namoyon etdi.
Umuman, 2024-yil yakunlari universitetning ta’lim va ilm-fan sohasidagi salohiyatini mustahkamlash, xalqaro hamkorlikni kengaytirish, ilmiy kadrlar tayyorlash samaradorligini oshirish hamda xalqaro reytinglardagi ishtirokini rivojlantirish borasida amalga oshirilgan ishlarning muhim natijalarini aks ettiradi. Erishilgan ko‘rsatkichlar keyingi yillarda universitetning strategik rivojlanish maqsadlarini amalga oshirish uchun muhim zamin yaratdi.

